Fön Rüzgârları Nedir?

Tuğçe Öz tarafından
11 Ağustos 2022 tarihinde soruldu

Fön rüzgârları aynı zamanda Föhn rüzgârları olarak da anılır ve yapısı gereği bu isimle de uyumludur. Rüzgârlar belirli bir noktadan eser ve engelle karşılaşmazlar. Ancak dağ gibi bir engel söz konusu ise bu aşamada bazı farklılıklar yaşanır. İşte fön rüzgârlarının oluşum aşamaları da böyledir.

 

Bir rüzgâr eğer önünde dağ gibi aşamayacağı büyük bir oluşum varsa mecburen dağ sırtı boyunca tırmanışa geçer. Hava kütlesi kontrolsüz bir biçimde dağın en tepe noktasına kadar ulaşmalı, dağı aşarak tekrardan yamaçtan aşağıya doğru hava kütlesi olarak inmelidir.

 

Tabii ki bu durum yaşanırken rüzgârın bir takım değişimler geçirmesi de normaldir. Örneğin dağ yamacından yukarıya doğru tırmanan hava kütlesi sürekli olarak sıcaklığı düşer. Sıcaklık düştükçe nemini bırakır ve aslında bu bıraktığı nem yağış olarak düşmeye başlar. Hava kütlesi ise yükselişini sürdürür ve dağın yamacına kadar ulaşır.

 

Yamaca ulaştığında nemi bıraktığından kuru ve soğuk bir hava kalır. Ancak dağın aşılmasıyla beraber diğer yamacından aşağıya doğru rüzgâr akışına devam eder. Elbette ki bu akış hızlı olacak ve hava kütlesinin dağın yamaçlarına doğru ilerleyişiyle son bulacaktır. Hava kütlesinin bu inişi esnasında yaklaşık değerlerle 100 metrede bir sıcaklık artışı ortalama 1 derece olarak ölçümlenmiştir.

 

Yani dağın zirvesinde 10 derece olan hava kütlesi sıcaklığı 700 metrelik bir dağın yamaçlarına ulaştığında 17 derecelere kadar çıkabilir. Bu nedenden ötürü fön rüzgârları olabildiğince sıcak esen bir rüzgâr olmakla beraber dağı aşarken salmış olduğu neminden ötürü bir o kadar da kuraktır.

 

Fön Rüzgârlarının Etkileri Nelerdir?

  • Fön rüzgârları son derece kurak ve nemi olmayan rüzgârlar olduğundan bitki örtüsünü kurutabilir.
  • Özellikle nem dengesi olmadığından dolayı orman yangıları için bir risk arz eder.
  • Fön rüzgârlarının görülme dönemi kış mevsimine denk geliyorsa sıcak hava kütlesinden ötürü karların erimesini hızlandırır. Beklenmedik şekilde eriyen yüksek miktarda kar ise sel ve taşkın gibi beklenmedik felaketler yaşanmasına olanak tanıyabilir.
  • Eğer fön rüzgârları yaz mevsiminde görülüyorsa ekili mahsullerin çok daha erken büyümesini sağlar.
  • Yapılan araştırmalarda insan sağlığına olumsuz etkileri olduğu gözlemlenmiştir.

 

0
Her Telden