Dede Korkut Hikâyelerinin Özellikleri ve Eserleri

Tuğçe Öz tarafından
11 Ağustos 2022 tarihinde soruldu

En eski epik destandır diyebiliriz. Oğuz Türkleri tarafından oluşturulmuştur. Dede korkut kitabıdır. On iki destansı hikâye ile bir önsözün birleşimiyle ortaya çıkmıştır. Diğer adı ile sözlü genel ürün denir. Tarihte dilden dile dolaşan ve hala dolaşmakta olan içerik hikâyeleri çok dikkat çekicidir.

 

Eserler Türk boylarının içlerindeki mücadelesini konu edinmiştir. 12,13 ve 14. Asırda yapılan savaşları konu edinir. Bu savaşlar oğuz Türkleri ile Gürcüler, Trabzon Rumları ve Gürcüler arasında olmuştur.

 

Destandan hikâyeye doğru giden eserlerdir de diyebiliriz. Halk hikâyesi ve destanın ortalama ismi olarak da destani hikâye diye adlandırmak mümkün.

Kahraman daha çok destanda geçen kişilere de benzer. Kahramanların çoğunluğunu ise hatunlar, beyler ve bey oğulları oluşturur. Bu kişiler yüksek soydan gelmektedir. Bazıları ise insanüstü bir güce sahiptir.

 

Oğuzlar İslamiyet’i bu dönemde daha yeni kabul etmişlerdi. Daha İslamiyet’i fazla öğrenememişlerdi. Konular işte böyle bir dönemde geçiyor.

 

Hikâyede çoğunlukla oğuzların, insanüstü güçleri ve düşmanları konu edinerek anlatılmış.

 

Destan için epope geleneğinin ardından halk öykülerine geçme zamanıdır da diyebiliriz. Halk hikâyesi özelliğini de içinde barındırır. Ayrıca milli destan özelliği de bu destanın içinde yer alır.

 

Deyim ve atasözü özelliği sergileyen bir çeşit kalıp cümle ve manzum söyleyişler de çok sık tekrar edilir. Tüm hikâyeler birbirinden bağımsızdır. Hemen hepsinde ortak kahraman vardır. Tüm hikâyelerin sonunda ise dede korkut söz almakta.

 

Dede Korkut Hikâyelerinin Özellikleri:

 

Eserler ön sözden ve de 12 hikâyeden meydana gelir.

Buradaki eseler olağandışı olaylar ve hakikati yansıtan olayları barındırır.

Türklerin İslami özellikleri sıklıkla konu edilirken yaşam tarzları da konu içinde yer alır.

Dede korkut meçhul bir halk ozanı olarak eserin içinde geçer.

Oğuzların çevre boylarda bulunanlar ile yaptığı savaşlar da konu edinir. Ayrıca iç mücadelelerden de konular olmaktadır.

Hikâye konularına gelecek olursak, yiğitlik gösterileri, aşk ve kahramanlık gibi olaylardan oluşur.

Eserlerdeki yazarlar belli değildir. Eserlerde nazımla nesrin iç içe olduğu görülür.

Azeri Türkçesi ile oluştuğunu da vurgulamak mümkündür.

0
Her Telden